The post Yangınları Meteorolojik Koşullar Değil, İnsanın Neden Olduğu Faaliyetleri Çıkarmaktadır appeared first on sonhaber16.com.

Ülkemiz genç nüfusun fazlalığı, işe girme potansiyeli olan alanların az olması sınavlara olan ilgiyi artırıyor. Yarış öğrenciler kadar, aileler içinde bir itibar, siyaset de kendi dünya görüşünde insanların yükseköğretimde görmek istediği görülüyor.

Sınavların sonuçları doğal olarak ülkenin genel potansiyelini bilmek öğrencinin başarı düzeyi verileri ülkenin politika yapıcıları içinde önemli. Üniversiteler için ayrıca kendi bilgi havuzundaki öğrencilerin eğitim kalitesi bilinmesi bakımından önemli. Ancak ülkenin ve bölgenin gündemi yoğun oluğu için sınavların sonuçları ve eğitimin kalitesi gerilerde gelebilmektedir. Ancak ülkenin gelişmişliği ve yakıcı sorunlarının temel sorunları ülkenin ve bireylerin ortalama eğitim kalitesi ile doğrudan ilişkilidir.

2025 yılı ÖSYM YKS sınav sonuçları açıklandı.

Fen ve matematik sorunlarına verilen cevaplar ile ülkenin gelişmişliği arasında bir ilişki olmalı sorusunu akla getiriyor. Aşağıda sorulan sorular içinde ortalama doğru sayısı uzun zamandır bendeki verilere göre değişmiyor.  Aşağıdaki alanlarda yıllık 2,351,641 iki milyon üçüyüz elli bin öğrencinin içinde kaç öğrenci üniversiteye okuyacak düzeyde. Öğrencilerin aldığı puanalar baktığımızda soruların yarısından fazlasını yapan öğrenci potansiyeli ve sayısı ne kadar.

Öğrencilerin Ortalama Başarı Düzeyi (Tüm Adaylar) için;

Türkçe (40 soru) testinde 21,707,

Sosyal bilimler (20 soru) testinde 9,722,

Temel matematik (40 soru) testinde 6,648 ve

Fen bilimleri (20 soru) testinde 4,606’dir.

Bu sonuçlar, Türkçe testi ortalaması 21 doğru ile görece yüksek olsa da öğrenciler ancak %52 düzeyinde soruları cevaplamış. Buna karşın matematikte 6 net oldukça düşük olup temel bilişsel becerilerde sorun olduğunu göstermektedir. Fen sorularına verilen 4.6 is çok daha sorunlu. Matematik ve Fen bilmeyen bir toplumun teknolojik gelişme yapması beklenmemeli. Ayrıca özellikle de fen ve matematik testlerinde yüksek standart sapmalar, adaylar arasında başarı düzeyinin çok değişken olduğunu ortaya koymaktadır.

 AYT Test Tüm adalar için ortalamaları

Matematik: 6,79 / 40

Fizik: 2,44 / 14

Kimya: 1,76 / 13

Biyoloji: 2,60 / 13

Edebiyat: 6,63 / 24

Tarih-1: 2,24 / 10

Coğrafya-1: 1,44 / 6

Alan Yeterlilik Testlerinde de matematik ve fen bilimleri testlerinde adayların performansları oldukça düşüktür. Sayısal alanda, ortaöğretim düzeyinde kazanılması beklenen temel bilgi ve kavrama düzeyinde ciddi eksiklikler göze çarpmakta olduğu görülüyor.

Yüksek başarı grubunda 400+ puan alan öğrencilerin 2025’te hem nicel hem oransal olarak azalma olduğu görülüyor. Ancak matematik ve fen net ortalamalarının düşüklüğü göz önünde bulundurulduğunda, genel başarı düzeyinin düşmekte olduğu görülüyor.

Temel Yeterlilik Testinde (TYT) 400 ve üzerinde puan alan öğrenci sayısı 44.193, Sayısal 40857, Sözel 652, Eşit ağırlık 2,823, Dil 5789 öğrenci üniversiteye okuyabilir durumda. Bu da öğrencilerin %1,87’si anacak soruların %75 kadarını yaparak üniversitede akademik yeterliliğe sahip denilebilir. 200 ve üzeri puan alan öğrenci sayısı 1.686.626 tüm öğrencilerin yaklaşık %71,7’sine tekabül etmektedir. Yerleştirme Puanı TYT 400 puan ve üzeri öğrenciler yaklaşık 201 bin, sayısal puan türünde 450 ve üzeri alan öğrenciler ise 46.142. 500 tam puan alan öğrenci sayısı ise yalnızca 1 kişi. 410 ve üzerinden puan alan öğrenci sayıları sırası ile 137.133,  87.117,  5.036,  20.244 ve 17.830. (TYT) 14, sayısalda 57, sözelde 1, eşit ağırlıkta 4, dilde 12 aday 550 ve üstünde puan aldı.

İngilizce testinde başarı düzeyi, diğer yabancı dillere göre görece daha yüksek olsa da (%44) bu oran hâlâ yetersiz düzeyde denilebilir. Sonuçlar nedeyse son 10 yıldır hemen hemen aynı eğilimde. Bu durum PISA ve diğer sınav sonuçları ile kıyaslandığında çok değişen bir şey yok. Hatta 2025 YKS sonuçları, özellikle sayısal ve fen alanlarında geçmiş yıllara kıyasla ciddi başarı gerilemeleri içeriyor denilebilir

ÖSYM tarafında yayınlanan veriler (ÖSYM 2025,https://cdn.osym.gov.tr/pdfdokuman/2025/YKS/sayisalbilgiler_tayd19072025.pdf)

2024 yılına göre üst puan alan öğrenci düzeylerinde sayısal başarı azalmış görülüyor. Yıllar içinde değişimler aslında ÖSYM verileri üzerinden genel ortalama ile uyumlu olarak düşük ve yetersiz oluğu görülüyor.

Her Alan Sağlıklı Eğitim için Minimum Puan Türüne göre Öğrenci Almalı

ÖSYM tarafından yayınlanan rapordaki verilere göre 500 tam puan alan adayların tek haneli sayılarda olması sınavın seçici olduğunu, ancak öğrencilerin çoğunluğunun 300-400 aralığında büyük bir yığılma oluşturduğu görülmektedir. Bu da eğitimin kalitesinin düşüklüğünü göstermektedir. Sınava giren öğrencilerin sorulan soruların yarısını yapması beklenir. İyi bir üniversite eğitimi için ise soruların en azından % 60-70 oranında çözüyor olması beklenir. Anlaşılan sınava giren öğrencilerin çoğunluğu beklenen üniversiteyi okuyacak kadar akademik bilgiyi lise sürecince kazanmamış.

Bu bağlamda üniversitelerde sağlıklı beklenen ortalama eğitim için her alanın ihtiyaç duyduğu minimum puan türü veya çözmesi gereken soru sayısı dikkate alınarak belirlenmeli. Onun altındaki öğrencilerin üniversiteye kayıtları ne kişiye ne de üniversiteye katkı sağlayacaktır.

Sonuç ve Öneri:

Özellikle temel matematik ve fen bilimleri test sonuçları, eğitimin erken evrelerinde temel bilimsel okuryazarlığın geliştirilmesinde sorunlar olduğuna işaret etmektedir. Bugüne kadarki sonuçların sonuçlarından testlerin tümünde standart sapmaların yüksek olması, eğitimde fırsat eşitsizliğini göstermektedir. Bu konu yetkililer tarafında incelenmeli. 480 + ve üzerinde yüksek puan bandındaki öğrencilerin sayısının çok düşük olması ileride ülke için yetersizlikler görülmektedir.

Eğitim kalitesinde yaşanan sorunlar, yükseköğretimdeki yüksek işsizlik, ücretlerin düşüklüğü uzun vadede ülkenin geleceğini etkileyecektir. Yükseköğretime yerleşme oranlarında daralma görülecektir. Bilim ve mühendislik alanlarına yönelimin azalması görülebilir. Bilim ve teknoloji alanda geride kalana toplum ve ülkelerin gelecekteki varlıkları için hiç bir şansları olmayacaktır.

Ülkemizde her yıl yaklaşık 2.5-3 milyon öğrenci sınava hazırlanıyor. Ancak sınava giren öğrencilerin sadece 1/3 civarının son sınıf öğrencileri. Bu durum, bir önceki sınavda başarılı olmuş çoğu öğrenci girdikleri programdan memnun olmaması nedeniyle yeniden aradığı bir program ve üniversite için sınava hazırlanıyor. Bir kısmı öğrenci bir yıl daha sınava hazırlanmak için kazandığı program kayıt yaptırmayarak geleceğini sınavlara bağlamış görülüyor. Ancak son yıllarda yaşanan sınav şaibeleri söylentilerinin sık yaşanıyor olması insanların yükseköğretime ve sınava hazırlık süreçlerinin sorgulanması gibi sonuçlar doğurabilir. Son yıllarda çok sayıda öğrencinin gerek gelecek görememesi ve ekonomik nedenlerden dolayı eğitime devam etmeme durumu yükseköğretime olan ilgiyi azaltır.

Türkiye’nin geleceği nitelikli eğitim ve bilime bağlı oluğu gerçeği ile yurdun her tarafında eğitimin niteliği yükseltilecek programlar geliştirmek durumundadır. Eğitim ve bilim politikası yeniden siyaset üstü bir yaklaşımla çağın gereklerine hatta ilerisini düşünerek planlanmalı ve devlet politikası olarak benimsenerek uygulanmalıdır. Başta Milli Eğitim bakanlığı YÖK ve ÖSYM öncelikle insanların sınavların şaibesizliğini sağlayarak toplumu sınavın herkese eşit davrandığı konusuna ikna etmesi gerekir. Sınav sonuçları fen okuryazarın düşük olduğunu göstermekte olup bu durum ülkenin gelecekteki teknoloji gelişimi için kritik. Ülke genelinde eğitimde uzmanlar tarafından hazlınmış fen-matematik eğitimine önem veren müfredatlar geliştirilmeli. Eğitim birliği sağlanmalı, ders, dershane, özel ders vs. son bulmalı, ezbere dayalı sınav yerine yetenek ve bilgiye dayalı ölçme değerlendirme sınav yapılmalıdır. Öğretim eğitimi en üst düzede özel bir yasa ile nitelikten taviz vermeyen bir yaklaşıma kavuşturulmalı.  Eğitim Fakülteleri ülkenin uzun erimli başarısı için en üst düzeyde donatılmalı. Akademik kadroları liyakate dayalı en iyi bilim insanlarınca güçlendirilmeli.

The post 2025 Yılı ÖSYM Sınav Sonuçları ile Ülkenin Gelişmişliği Arasında Bir ilişki Var mı? appeared first on sonhaber16.com.

The post İyi İnsan Olma Sürecinde, Zeka, Erdem ve Etik Değerler Ne Kadar Önemli appeared first on sonhaber16.com.

23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı, yalnızca bir milli bayram değil, aynı zamanda insanlığın barış, eşitlik ve özgürlük ideallerini simgeleyen evrensel bir ütopyanın da ifadesidir. Kimsenin kimseye egemen olmadığı, işgalin ve savaşın olmadığı, dayanışmanın hâkim olduğu bir dünya tasavvuru, Mustafa Kemal Atatürk’ün “Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir” ilkesiyle somutlaşan siyasi felsefesinin de özünü oluşturur. Atatürk’ün siyasi düşüncesinin temelinde, egemenliğin ilahi ya da monarşik bir kaynaktan değil, doğrudan halkın iradesinden doğduğu fikri yatar. Bu anlayış, Jean-Jacques Rousseau’nun “toplum sözleşmesi” kavramıyla paralellik gösterir. Rousseau’ya göre, “bireyler özgürlüklerinin bir kısmını, ortak iradeyi temsil eden bir yapıya devrederek daha büyük bir toplumsal düzen sağlarlar”. Atatürk de en çok etkilendiği batı felsefesinin öncülerinden Rousseau’nun bireylerin egemenlik felsefeden hareketle, Türkiye Büyük Millet Meclisi’ni (TBMM) milletin ortak iradesinin temsil edildiği yer olarak merkezi Ankara olan yerde kurmuştur.

Atatürk’ün parlamenter demokrasiye verdiği önem, toplumsal sözleşme teorisiyle uyumlu bir şekilde, halkın kendi kaderini belirleme hakkını merkeze alan bütünlüklü bir anlayıştır. Cumhuriyeti kuran iradenin öncüsü Mustafa Kemal’in egemenlik anlayışının dayandığı felsefi temelleri ve bu anlayışın modern bir toplum inşasındaki rolünü yalnızca Türkiye değil diğer mazlum milletlerde model olmuştur.

Parlamenter demokrasi 20 yy.’ın en önemli toplumsal sözleşme ve düzenidir. 

İnsanın insan olarak yer yüzeyindeki son bilinen 10 bin küsur yıllık birlikte toplum olarak yaşmak için geliştirdiği en uygun yönetim modeli bireylerin kendi iradeleri kısmı süre ile temsilcileri üzerinden kural belirleme şeklidir. 2500 yıl önce İtalya-Roma ve Antik Yunan halk meclisleri kulmuş ve belirli sınıflara sağlayan temsiliyet Sanayi Devrimi sonrası reşit olan herkesin temsil edildiği bir konuma dönüştürmüştür. Osmanlı İmparatorluğunu kaçırdığı Sanayi Devrimi ve onun alt ve üst yapı organları Halk iradesi TBMM ve Cumhuriyet ile tamamlanarak milletin iradesinin hâkim kılındığı bir toplumsal sözleşmedir. Nihayetinde her askeri darbeler sonrası değiştirilen anayasalar şekilsel de olsa yine de toplumun oluruna sunulmuştur. En son 1981 yılında yapılan ve o dönemde açıktan olmasa da el altında dönemin askeri yönetimi tarafından herkesin onaylanmasının istendiği anayasa % 91’nın üzerinde evet, 8-9 ret oyu ile kabul edilmiş oldu.

Atatürk’ün 1920 yıların birinci Dünya savaşı ve paylaşım sürecinde topluma sunduğu parlamenter sistem hamlesiyle, Osmanlı’nın tebaa anlayışını yıkarak, yurttaşlık bilincine dayalı çağının ilerisinde muasır medeniyetler seviyesinde modern bir siyasi sistemin temellerini atması büyük bir zekâ ve stratejisidir. Egemenliğin millete ait olması, aynı zamanda bireylerin yönetime katılma hakkını da beraberinde getiriyordu.

Bundan 105 yıl önce 23 Nisan 1920’de TBMM’nin açılması, saltanatın ve hilafetin devreden çıkarılarak milli iradenin üstünlüğünün tesis edilmesi anlamına gelen monarşik bir ailenin babadan oğula geçen yönetim şekli yerine toplumun oy kullanarak kendi yönetimlerini belirlediği bir anlayışa geçildi. Okuma yazması çoğunlukla olmayan, mili irade nedir tam bilmeyen, dünyadaki gelişmelerden çok haberdar olmayan toplumun önüne altın tepsiden sunulan bu özgür birey, özgür toplum, Anayasal yaşam, güvence, hukuk devleti, hesap verilebilir ve sorulabilir anlayış çok önemliydi. Halen Asya’nın ve Afrika’nın bazı ülkelerinde halen bireylerin-toplumun iradesi yönetimlere yansıtılmamaktadır.

Son 100 yılda çok ciddi çekişmeler ile geçen ülkemizin siyasi yaşamı içinde 1950’li yılarda serbest seçimlere geçilmiş olması ile günümüze kadar geçen süreç, toplumun iradesine bağlı olarak oluşacak bir parlamenter yapıyı önemsediği ve bu yönde güçlü irade beyan ettiği görülmektedir. Toplumun benimsemiş oluğu ve iradesine sahip çıkmaya çalışması ayrıca bütün siyasi oluşumların geçekleri açısından da önemsenmesi gerekir. Daha iyi bir yönetim anlayışı oluşana kadar halkın bilinç ve bilgi ile çıkarsız ve beklentisiz irade niyeti önemsenmeli.

Parlamenter Sistem ve Toplumsal Sözleşme

Atatürk’ün öngördüğü sistem, yurttaşların temsili demokrasiye dayanıyordu. Halkın seçtiği temsilciler aracılığıyla yönetimin şekillenmesi, toplumsal sözleşmenin pratikteki en uygun yansımasıydı. Bu modelde, bireyler yalnızca kanunlara uymakla kalmaz, aynı zamanda o kanunların yapım sürecine de dolaylı olarak temsilcileri üzerinden katılırlar. Atatürk, bu katılımı sağlamak için çok partili hayata geçiş denemeleri yapmış, basın özgürlüğünü desteklemiş ve eğitimli bir toplumun demokrasinin temeli olduğunu vurgulamıştır. Bunun için önce askere alınan farkındalığı yüksek zeki gençleri eğitmişler, sonra köylere eğitimi götürmek için Köy Enstitüleri kurmuşlar, Üniversitelerin özerkliğinin sağlanması için İstanbul Üniversitesi, sonra Dil-Tarih Coğrafya Fakültesi, Ankara Yüksek Ziraat enstitüsü ve nihayetinde Ankara Üniversitesi kurularak toplumun demokrasi bilinci yükseltilmeye çalışılıyor.

Parlamenter sistemin en önemli işlevlerinden biri farklı görüşlerin ve kültürlerin uzlaşmasını sağlamaktır. Üzerinde yaşadığımız dünyada 7300 kadar farklı dilin, farklı dinlerin ve inançların ve kültürlerin kendiliğinden geliştiği doğal olarak farklılıklar oluşmuştur. Her kültürü ve farklılığı karşıt olarak görmek veya İspanyolların, İngiliz ve Fransızların yaptığı gibi dillerini, inançlarını ve kültürlerini değiştirmek yerine, farklılıkları zenginlik görüp birlikte yaşamak için mekanizma kurmak gerekiyor. Bugün birçok ülkede insan sosyolojisindeki farklılıkların temeli ve ekolojisi anlaşılmadığı için insanlar birbirlerine ciddi baskılar uyguladıklarını kan ve göz yaşı içinde izliyoruz. En barizi güneyimizde Filistinlilerin yaşadıkları, Suriye ve Irakta yaşanan kültürel, inançsal ve etnikte temeli çatışmalardır. Aslında inşaların birbirleri kendilerine benzetmek için değişime zorlamak yerine bir arada nasıl gelişiriz benimsese belki daha çabuk gelişilecektir.

Bu bağlamda insanlık tarihinde önümüze koyulduğu bütün farklılıkları Atatürk tarafından fark edildiği ve bu bağlamda Meclis’teki muhalefetin varlığını, sağlıklı bir demokrasi için gerekli gördüğünü düşünüyorum. Nitekim 1924 Anayasası’nda, kuvvetler ayrılığı ilkesi benimsenerek, keyfi yönetimin önüne geçilmek için anayasal ve ekler arasında denge ve denetimi sağlayan mekanizmalar önermiştir. Bu durum, toplumsal sözleşmenin “ortak irade” oluşturma amacıyla çok örtüşmektedir.

Modern Türkiye’nin Kuruluş Felsefesi ve Toplumsal Sözleşme

Atatürk’ün gözünde egemenlik anlayışı, yalnızca siyasi bir sistem değil, aynı zamanda aydınlanmacı bir toplum projesidir. Bu bağlamda eğitime verine önemi onun öğretmene ve bilime verdiği önem ile biliyoruz. Medeni kanunun kabulü, kadınlara seçme ve seçilme hakkının verilmesi gibi temel kırılmalar feodal bir toplum için kolay kabul edilir görüşler değildir. Halen kırsalda kız çocuklarına miras vermeyen kardeşlerin kanla biten miras kavgaların yaşayanınca konun önemi daha iyi anlaşılıyor. Osmanlının hakimiyetinde üç semavi din, çok sayıda farklı mezhep, tarikat ve kültürlerin olduğu gibi kabulü ve TBMM çatısı altında temsili anlamına gelen laiklik ve herkese bütünlüklü bilimsel eğitim sistemine geçiş gibi reformlar modern toplumsal sözleşme projesinin bir parçası gibi geliyor. Bu reformların amacı, bireyi padişaha kul olmaktan çıkarıp özgür ve sorumlu bir yurttaş olarak kendi kaderini kendisi belirleyen birey haline getirmektir.

Toplumsal sözleşme teorisinde olduğu gibi, Atatürk’ün vizyonunda da hukuk, toplumun ortak iradesini yansıtan bir araçtır. Kanunların üstünlüğü, keyfi yönetimi engelleyerek, bireylerin haklarını güvence altına alır. Bu nedenle, hukuk devleti ilkesi, herkesin kanunlar karşısında eşit olduğu ilkesi Atatürk’ün siyasi mirasının temel taşlarından biridir.

23 Nisan’ın Günümüz İçin Önemi Çağdaş Yorumu

Atatürk’ün 23 Nisan’ı çocuklara armağan etmesi, yalnızca sembolik bir jest ve arzu değil, aynı zamanda geleceğin inşasına dair derin bir vizyonun ve misyon aktarımıdır. Onun gözünde çocuklar, saf ve temiz bir dünyanın temsilcileri aynı zamanda yarının büyükleri olarak egemenliğin eğitim yolu ile aktarılmasını istemesidir. Bugünün çocuklarının yarının yurttaşları olacağı düşüncesiyle, eğitim sistemini laik (bütün inanç ve görülerin olduğu gibi kabul görüldüğü ancak sisteme yansıtılamadığı yönetim), bilimsel ve çağdaş değerler üzerine yurttaşlık bilinci ile inşa etti. Geçmişte liyakatin işletildiği dönemde okumanın, çabalamanın, başarının ve zekanın önemi kurumlardaki temsilcilerde görülürdü. İnsanları devlete ve geleceğe olan inancı ancak bilen ile bilmeyenin ayırt edilmesi ile sağlanır.

Atatürk’ün 23 Nisan’ı “Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı” olarak ilan etmesi, yalnızca tarihsel bir olayın kutlanması değil, aynı zamanda insanlığın evrensel değerlerine yapılan bir vurgudur. Egemenliğin millete ait olması, parlamenter demokrasi, eğitimli ve özgür bireylerden oluşan bir toplum ideali, bugün yaşanan birçok olay nedeniyle geçerliliğini daha çok hissettirmektedir.

Bugün dünyada süren anlamsız savaşlar, eşitsizlikler ve otoriter rejimler karşısında, Atatürk’ün “egemenlik” anlayışı birçok alternatif sunmaktadır: Barış içinde bir arada yaşamanın yolu, halkın kendi kaderini belirleme hakkının kendi özgür iradesi ile seçtiği vekilleri üzerinden temsiliyetinin bugünden çocukların saf bilinçlerine işleyerek yarınla umut bakmalarını sağlamaktır.

Cumhuriyeti biz kurduk siz yaşatacaksınız ifadesi ile Atatürk emanetini çocuklar ve gençlere bırakmıştır. Onun için gençleri kötülemek değil, iradelerini kırmak değil, iradelerini geliştirerek yaratıcıklarını geliştirerek ülkenin gelişimine katkı koyması istenmeli. Bugün irade sergileyen gençler aslında zinde ve sorumluluk duyan gençlerdir. Bunun önemini birazda ülkenin geçeceğine katkı olarak görelim.

Çocuklara verilen değer, Atatürk’ün barışçıl ve insan merkezli bir toplum idealini de yansıtmaktadır. “Yurtta sulh, cihanda sulh” sözüyle ifade ettiği bu ideal, egemenliğin sadece iç politikada değil, uluslararası ilişkilerde de adil ve eşitlikçi bir temelde kullanılması gerektiğini vurgular. “Özgürlük ve bağımsızlık benim karakterimdir” ifadesi ile bu karakter, ancak milletin egemenliğiyle beslenebilir. 23 Nisan, işte bu bilincin bayramıdır. Bu bağlamda, çocuk bayramlarında dünyadaki çocukların sembolik olarak davetlerinin arkasında 23 Nisan’ın evrensel bir barış mesajı taşıması da tesadüf değildir

The post 23 Nisan’ın Egemenlik Anlayışı Felsefesinin Temelleri ve Günümüzdeki Anlamı appeared first on sonhaber16.com.

Başta İç Anadolu ve Toros Dağları civarında -3°C ve yer yer -7°C’ye kadar düşen sıcaklıklar, tarım bitkilerinin donmasına yol açtı. Son dört gündür devam eden ve etkisi hâlâ hissedilen don olayları, çiçek açan birçok meyve ağacı ve bitkinin ciddi şekilde zarar görmesine neden oldu. Geçmişte yaşanan -1°C veya -2°C derecelik donlar bu kadar etkili olmamıştı. Özellikle 9 ve 10 Nisan tarihlerinde Güneydoğu’da yaşanan ani sıcaklık düşüşleri ve don olayları (-2.0°C ile -3.2°C arasında), tarım bitkileri üzerinde ciddi zararlara yol açtı.

Don, Bitkilerin Donmasına ve Çiçeklerin Dökülmesine Yol Açtı
Bölgedeki çiftçilerden gelen bilgilere göre, özellikle meyve ağaçlarının çiçeklenme döneminde yaşanan bu don nedeniyle ürün kaybı ve kalite düşüşü gibi sorunlar ortaya çıktı. Henüz resmi hasar tespit raporları yayımlanmamış olsa da, ilk değerlendirmeler ciddi kayıpların yaşandığını gösteriyor.
Dört gün boyunca gece sıcaklıklarının ani düşüşüyle yaşanan dona bağlı kurumalar ve çiçek dökülmeleri, bu yıl bazı ürünlerin veriminin oldukça düşeceğine işaret ediyor. Çiftçiler, bahçelerinde büyük tahribatların yaşandığını belirtiyor.
Meyve ağaçları arasında özellikle sert çekirdeklilerden kayısı, erik ve kiraz gibi türler ile üzümsü bitkiler, soğuklardan ciddi şekilde etkilendi. Sebze ürünlerinde ise açık alanda yetiştirilen patates ve seralardaki domates, biber ile marul gibi ürünlerde verim kaybı yaşandığı ifade ediliyor.

Farklı Bölgelerde Halen Hasar Tespit Edilmedi Ancak Zararın Büyük Olduğu Belirtiliyor
Basına yansıyan verilere göre, Karadeniz, İç Anadolu, Akdeniz ve Ege (Manisa üzüm bağları) gibi bölgelerde de önemli hasarlar oluştu. Karadeniz’de fındık, Ege’de üzüm bağları ve Malatya gibi kayısı üretim merkezlerinde ciddi üretim sorunları yaşanacağı öngörülüyor. Anamur Ziraat Odası Başkanı Ahmet Şeref Gümüş’ün basına yansıyan açıklamalarına göre, “meyve ve çiçeklerin yaklaşık yüzde 40’ı soğuk hava nedeniyle yandı.” Gümüş, “Bölgede etkili olan soğuk hava ve don olayının, seralarda ve açık alandaki tarım ürünlerine zarar verdiğini” belirtti.

Sigorta Yaptırmak Güvence İçin Önemli
Genellikle çiftçilerimizin tarım sigortası yaptırmaması nedeniyle, umarız ciddi bir ekonomik sorun yaşanmaz. Bu bağlamda, meteorolojik uyarıların ve uzman görüşlerinin dikkate alınarak bu tür hava koşullarına karşı önlemlerin artırılması büyük önem taşımaktadır.
Ayrıca, teknoloji çağında bulundukları bölgelerin don riskinin bilinebilir olduğu düşünüldüğünde, çiftçilerin bilimsel bilgilerden yararlanmaları faydalı olacaktır. Tabii ki, tecrübeli ve yerleşik çiftçiler bulundukları bölgenin don riskini tahmin edebilir. Ancak iklimdeki ani değişimler, çoğu zaman hazırlıksız yakalanmaya neden olabiliyor.

Bu Yıl Meyve ve Sebzelerde Kıtlık Yaşanabilir
Yaşanan don olayları nedeniyle bu yıl, başta sert çekirdekli meyveler ve patates ile sera ürünleri gibi sebzelerde ciddi sıkıntılar yaşanabilir. Mevcut yüksek enflasyon nedeniyle zaten pahalı olan fiyatlar daha da yükselebilir. Konunun bütünlüklü bir şekilde analiz edilerek erken önlemler alınması gerekiyor. Aksi takdirde, gıdaya erişim sorunu yaşayan yoksul kesim ve sabit gelirle geçinenler, meyve ve sebzeleri daha pahalıya almak zorunda kalabilir.

The post Ani Don Olayları Tarımsal Üretimi Vurdu. Gıdalar Daha da Pahalılaşabilir! appeared first on sonhaber16.com.

Genelde dünyada tıp fakültelerinden mezun olan hekimler Hipokrat yemini ederek mesleklerine başlarlar. Bu bir salt yemin değil, hekimlerin mesleki sorumluluklarını hatırlamaları ve insanlığa hizmet etme bilinciyle hareket etmelerini zihinde tutulması açısından büyük önem taşır. Yemini, tıp mesleğini icra eden hekimlerin mesleklerini uygularken uymaları gereken etik ilkeleri ve ahlaki değerleri içeren antik Yunan döneminde yazılmış çok önemli bir insan hakkı savunucusu bir ilkedir

Hipokrat Yemen’inin Temel İlkeleri:

Başta hastaya zarar vermemek, mesleğin doğası gereği hasta hakları ve hastanın bilgilerini saklamak, hastalar arasında ayrım yapmamak, hekimler, ırk, din, cinsiyet, sosyal statü gibi faktörlere bakmaksızın tüm hastalara eşit şekilde hizmet etmeyi gerektir.

Mesleki Bilgiyi Kötüye Kullanmamak ve de Hocalara ve Meslektaşlara Saygı duymak gibi bir etik ile ortaya koymaktadır.

Hipokrat Yeminin önemi aslında yaşanan savaşlar, iç çatışmalar ve çıkar ilişkilerinin had safhada oluğu günümüzde daha çok önemsenmektedir. Günümüzde yaşanan birçok etken Hipokrat yeminin özellikle de hasta hakları, bilimsel gelişmeler ve evrensel insani değerler ekseninde hastaya hasta ve insan olarak yaklaşmayı öneriyor.

Hipokrat yemini çok önemsediğim bir inşadan yana olan bir felsefi ilke olarak görürüm. Yalnız doktorlar söylenmiş değil, aynı zamanda tüm insanlara ciddi bir ders olarak insan sağlığı üzerinden hiçbir çıkar ve ayrımcılığı reddetmeyi ve ilke sahibi olmamızı öneriyor. Hekimler yalnızca fiziksel değil, aynı zamanda duygusal ve ruhsal iyileşme sürecinde de hepimizin yaşamına dokunan iyileşmemiz ve hayata tutunmamızın umudunu ve en büyük iyileştirici ilacıdırlar. Hekimlik, yalnızca bir meslek değil, aynı zamanda bir sanat ve insanlığa hizmet etme aracıdır. Onun için hekimlik/tabiplik/ doktorluk bir derman veren zanaat olarak da görülürdü.

Mesleğe Saygı Önemli

Tıp ve hekimlik ulvi bir meslektir. Konuya önem veren devlet yetkililere mesleği hep önde tutmuşlardır. Bu konuda Mustafa Kemal Atatürk’ün Beni Türk hekimlerine emanet edin.” ifadesi ile tıp camiası için büyük bir onur kaynağıdır. Bu düşünce ile hekimlere duyduğu güveni ve saygısını ifade etmiştir. Diğer yanında da hekim ve sağlık çalışanlarının bilgi, beceri ve insanlığa hizmet konusundaki üstün niteliklerini vurgulamış olması mesleğe ve hekimler verdiği en önemli değer niteliğindedir.

Önceliği yaşam ve can sağlığına veren, hiçbir renk, cinsiyet, din, dil veya görüş farkı gözetmeksizin, çıkar gözetmeden insanlığa hizmet eden bu cefakâr meslek mensuplarının gününü bir kez daha yürekten kutluyorum. Derin bir içtenlikle, insanların gönlünde her zaman ayrı bir yeri ve değeri olan sağlık emekçilerine bir kez daha teşekkürlerimi sunuyorum. İyi ki varsınız!

The post İnsan Derman Sağlayan Hekimlerin 14 Mart Tıp Bayramı kutlu Olsun appeared first on sonhaber16.com.

Avrupa Birliği Araştırma ve Yenilik Programı (2021-2027) Horizon Europe kapsamında Avrupa Komisyonu, 2030 yılına kadar sağlıklı topraklara geçişi sağlamak amacıyla Avrupa bölgesinde 100 Yaşayan Laboratuvar ve Deniz Feneri kurmayı amaçlayan ‘Avrupa için “Bir Toprak Anlaşması” Misyonu’nu başlattı. Toprak Misyonun (Mission Soil) temel amacı başta toprak biyoçeşitliliğinin önemini anlaşılır kılmak istemektedir. Toprak misyonu liderliğindeki girişimlerin, toprak biyoçeşitliliği hakkındaki anlayışı nasıl aktif olarak somut sonuçlara dönüştürebileceğini ve sürdürülebilir bir gelecek için daha sağlıklı topraklara nasıl kavuşacağımızı yerinde paydaşlar ile göstererek ve anlatarak sağlamak istemektedir.

AB’nin oluşturduğu “Toprak Misyonu” kapsamında Yaşayan Laboratuvarlar ve Deniz Fenerlerine yönelik ulusal farkındalık ve destek eylemleri içeren bir dizi projeler geliştirmiştir. Toprak misyonu hakkında ulusal ve bölgesel düzeyde farkındalığı artırmak, kapasite geliştirmeye yönelik araçlara erişim sağlama, yaşayan laboratuvarlar yoluyla bölgesel toprak ihtiyaçlarının ele alınması ve iş birliğini teşvik etmek gibi amaçları için oluşturmuştur.

Sağlığı ve Sürdürülebilir Yönetim İçin Bir Adım Daha Çukurova Üniversitesinde Atıldı

Yaşayan laboratuvar kavramı, yeni bir sorunu çözme mekanizması olarak; toprakla ilgili sorunları tanımlama, planlama, uygulama, denetleme ve sorumluluk alarak yeniden planlama aşamalarını içermektedir. Bu süreç, deniz feneri oluşturarak yararlı modellerin oluşturulmasını da kapsar. Yaşayan Toprak Laboratuvarı, “kullanıcı odaklı, çok yönlü yenilikler içeren bir sorun çözme platformu” yaklaşımıyla toprağın yerinde korunmasını, sürdürülebilirliğini ve üretkenliğinin sağlanmasında yeni yaklaşımlar veya hizmetlerin, çiftçiler, kamu, sivil toplum, üniversite ve araştırma paydaşlarıyla birlikte oluşturulmasına imkân tanıyan gerçek yaşam ortamlarıdır.

Yüzey ve yüzey altı toprak sağlığını korumayı ve sürdürülebilirliğini hedefleyen Yaşayan Laboratuvarlar, özellikle yüzey topraklarının çoğunlukla bozunuma uğradığı günümüzde, yüzey altı toprağının fonksiyonlarını kaybetmemesi için alınacak önlemleri belirlemeyi amaçlamaktadır.

Yaşayan laboratuvarlar kavramı, Avrupa Birliği tarafından özellikle toprak ve alt toprak katmanlarıyla ilgili bilgi edinmeyi ve bu bilgiyi ilgili paydaşlarla paylaşmayı amaçlayan bir yaklaşım olarak ortaya çıkmıştır. Bu proje çerçevesinde 100 yeni yaşayan laboratuvar ve deniz feneri oluşturulmaktadır. Bu laboratuvarlardan 15’inin kurulması planlanmakta olup, bunlardan biri de ilk kez ülkemizdeki bir üniversitede hayata geçirilmiştir.

Bu bağlamda, Avrupa Birliği tarafından desteklenen SUS-SOIL AB-HORIZON MISS-2023 çerçevesinde, 2024-2028 yılları arasında yürütülecek olan HORIZON-MISS-2023-SOIL-01 ve 101157560 numaralı “Agroekolojik Arazi Kullanımı ve Yönetimi Uygulayıp, Sürdürülebilir Toprak ve Toprak Sağlığının Geliştirilmesi ile Topluma Ekosistem Hizmetlerinin Sunulmasını Geliştirmek” başlıklı proje çerçevesinde başlatılan Yaşayan Toprak Laboratuvarı kurulum ve çalıştayı, 28 Şubat 2025 tarihinde gerçekleşti. Çalıştaya akademi, kamu, sivil toplum, teknik ve çiftçilerden oluşan farklı paydaşlar katıldı. Çalıştaya 56 gönüllü katılımcı iştirak etti. Çalıştaya katılmadan önce, çiftçiler, sivil toplum, kamu ve üniversitelerden toplam 62 kişiyle doğrudan iletişime geçilerek davet mektupları, taahhütler ve programlar iletildi.

Çalıştaya, Doğu Akdeniz Araştırma Enstitüsü Müdürü, Doğu Akdeniz Ormancılık Enstitüsü Müdürü, Ziraat Mühendisleri ve Peyzaj Mimarları Odası yöneticileri, ilgili ziraat odaları ve çiftçi örgütlerinin temsilcileri katılım gösterdi. Çalıştayın açılışında Ç.Ü. Ziraat Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Nazan Koluman ve Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Bölümü Başkanı Prof. Dr. Selim Eker katılımcılara hitap ettiler. Prof. Dr. Koluman, Ziraat Fakültesi’nin faaliyetleri kapsamında alınan Avrupa Birliği projeleri ve Yaşayan Laboratuvar desteklerinin önemini vurguladı. Prof. Dr. Eker ise Yaşayan Laboratuvarın toprak bilimi açısından önemini anlattı.

Açılış konuşmalarının ardından proje yürütücüsü olarak projenin ana teması olan yüzey toprağı ve alt toprak sağlığı ile kalitesi konularını detaylı olarak projenin önemi ve çıktılarının nihai hedefi hakkında bilgi sunmaya çalıştım. Ayrıca öğlen yemek sonrası Yaşayan laboratuvarların amaç ve işleyişi ve nasıl yönetileceğini anlatım.

Gün boyu katılımcıların ve paydaşların konuya yönelik kendi bakış açıları ve alt toprak kavramının önemi ve geleceğe yönelik sorunlar ve beklentilerini tartışmış olmalarından da çok yararlandık. Her zaman sorunu yaşayanların gözlem, deneyim ve taleplerini dinlemeyi çok önemserim. Asıl bilgi ve sorunları anlamak onların deneyimlerinden öğrenilir.

Yaşayan Laboratuvar çerçevesinde alt toprak katmanının daha iyi anlaşılabilmesi için toprak örnekleme yöntemleri ve farklı arazi kullanımlarına dayalı olarak yapılacak toprak örneklemeleri konuları Doç. Dr. Mahmut Dingil hocam örnekleme stratejisi konusunda bilgiler sundular.

Öğleden sonra, üniversite yerleşkesinde açılan bir toprak profilinde katılımcılara üst toprak ve alt toprak katmanlarının yapıları sahada gösterildi. Çiftçiler ve sivil toplum katılımcılarının alt toprak katmanına ilişkin soru ve önerileri görüşüldü. Konunun önemi, bir kez daha sahada, profil başında toprak fonksiyonları ve ekosistem hizmetlerine olası katkıları tartışıldı. Alt toprak katmanının toprak fiziksel ve biyolojik verimliliğinin geliştirilmesinin önemini anlatmaya çalıştık.

Son olarak, Yaşayan Laboratuvar’ın işlevselleştirilmesi ve yönetim mekanizmaları üzerinde duruldu. Yürütülecek araştırmalar için, Doğu Akdeniz Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü, Doğu Akdeniz Ormancılık Enstitüsü Müdürlüğü ve Ziraat Fakültesi Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Bölümü’nün araştırma alanları ile üç çiftçinin açık alanlarında çalışmalar yapılacağı belirtildi. Ayrıca çalıştaya katılan her sektörden ikişer veya üçer kişiden oluşan bir yönetim ekibi oluşturulmasına karar verildi. Bu ekip, katılımcı demokratik yönetim anlayışıyla toprağın yaşanan sorunlarının yerinde tartışarak çözüme kavuşturacağını düşünüyoruz.

Projede ayrıca, üç çalıştayın daha düzenlenmesi planlanmakta oluğumuzu paylaştık. Bu bağlamda bölgedeki tarım kuruluşları, sivil toplum ve belediye yöneticileri ile görüşmeler yapılarak, toprağın ekosistem hizmetlerindeki önemi her düzeyde anlatmaya devam edeceğiz. Ayrıca, toprak sağlığı ve verimliliğinin korunması konusunda eğitim ve uygulamalı tarla denemeleri kurarak ve örnek çalışmaları çiftçilere ve ilgililere yerinde göstermeye çalışacağız.

Açılışta SUS-SOIL ve Shering-MeD projeleri hakkında görsel-afiş ve sözlü olarak ilgilenenlere bilgiler verildi. Katılımcıların konuya dair ön bilgi düzeyleri ve beklentileri anketler aracılığıyla belirlenmeye çalışıldı. Çalıştay, beklenenden daha yüksek bir katılım ve ilgiyle takip edilmiştir.

Yaşayan Laboratuvar çalıştayı toplantısının sonunda, geleceğe yönelik olarak paydaşların birlikte çalışarak toprak sağlığı ve toprak kalitesinin iyileştirilmesi ile verimliliğinin artırılması konusunda kararlar alınması teyit edilmiştir.

Konu ülkemizde yeni oluğu için doğal olarak ilgi çekiyor. Üniversitemiz tarafından basına yansına verilen kısa bilginin yaklaşık 17 haber sitesi tarafından duyurulmuş olmasından memnun olduk. Üniversitemiz basın birimine teşekkür ederim.

Toprağın önemini hisseden ve toprağın ekosistem için önemi konusunda farkındalık yaratmak isteyen duyarlı toprak dostlarımızı bizim ile iletişime geçmesini bekliyoruz.

The post Türkiye’de İlk Yaşayan Toprak Laboratuvarını Kuruldu ve I. Çalıştay Yapıldı appeared first on sonhaber16.com.

The post Tarsus’ta Ekolojik Tarım ve Sanatın Buluşması appeared first on sonhaber16.com.

Edip Akbayram belki bedenen zayıftı ancak konserlerindeki sesi o kadar yüksekti. Çok büyük insani yönü yüksek, toplumsal duyarlılığı olan bir sanatçıydı. Bu toprakların otokton şairlerinin ve yazarlarının, kendi bestelerini de söylerdi. Mahsuni’nin çok sevilen türkülerini, kendi yorumu ile çok daha coşkulu bir şekilde seslendirerek bizlere daha çok sevdirirdi. Sabahattin Ali’nin “Aldırma gönül, aldırma” şiirini ne güzel okurdu. “Sen Benden Aldın Alalı,” “Değmen Benim Gamlı Yaslı Gönlüme,” “Hasretinle Yandı Gönlüm,” “Türküler Yanmaz,” “Bekle Bizi İstanbul’da Haramilerin Saltanatını Yıkacağız” gibi türküleriyle kendine özgü yorumu ile gönülleri fethetti.

Sanatın Soyut Düşünce Üzerindeki Etkisi Önemsenmelidir
Sanatın önemini, son yıllarda soyut düşünme konusunu araştırırken daha iyi anlamıştım. Söyleyerek insanları coşturmak, dinlendirmek kadar düşündürtmek de çok önemlidir. Müzik, bir tür eski söz söyleme ve iletişim aracı olarak, söylemiyle kişileri ciddi şekilde harekete geçirebilmektedir. Son dönemlerde hakkın rahmetine kavuşan sanatçıların arkasında on binlerin duygu, sevinç ve üzüntülerinden daha iyi anlaşılıyor ki; kişilerin hayatına dokunanlar unutulmuyor. Edip Akbayram da sanırım bu bağlamda müziği ve kişiliğiyle unutulmazlar arasında yerini aldı. Müzik tarihindeki yerini aldı. Ancak sanırım en çok hafızalarda kalanı, Edip Akbayram’ın “Eşkıya Dünyaya Hükümdar Olamaz” adlı dinletisi, tam da günümüzde büyük bir anlam ifade ediyor.

Kendine has kişiliği, insani duruşu ve müzik yapma stiliyle söylediği “Aldırma gönül aldırma”, “Eşkıya dünyaya hükümdar olamaz” gibi güzelim türküleri hepimizi düşündürttü ve eğlendirdi. Dünyanın son dönemlerinde içinde geçtiği çatışmalı ve baskıcı dönemleri anlatırcasına, elinde para, silah ve güç sahibi olan devletlerin ve otoritelerin ülkeleri, toplumları ve insanları kendilerine biat etmeye zorlaması, yerinden yurdundan etmeye zorlamasının yaşandığı bölgelerde, başta Filistin, Ukrayna ve diğer çatışmalı bölgelerde uygulanan emperyal güçlere karşı, Edip Akbayram’ın “Eşkıya Dünyaya Hükümdar Olamaz” türküsü sanki bugünü söylüyor.

İnsan, ne eşkıya olmalı ne de mağdur. Dünyanın kendine özgü doğasının sunduğu bütün değerlerin olduğu gibi kabul edilmesi, saygı duyulması beklenir. İnsanlığın yaşadığı bunca yanlış ve zorluklarına rağmen, “Aldırma gönül aldırma” türküsündeki:

Başın öne eğilmesin
Aldırma gönül, aldırma
Ağladığın duyulmasın
Görecek günler var daha
Aldırma gönül, aldırma

bu sözler, hep teselli olmuş ve geleceğe dair umutları diri tutmuştur. Umudu, baharın gelişi ile doğaya uygun olarak diri tutalım. Zorluklara aldırmadan, zorlukların üzerinden gelmek için insanca çabalayarak yaşama anlam katmaya bakalım.

Yaşar Kemal’in o güzel ifadesiyle, “İnsanlar beyaz atlarına binip bu dünyadan gittiler,” diyor. İnsani değerleri olan, tutumu ve kişiliği açık olan, insan ve doğadan yana her insanın değeri her zaman yüksektir

The post Edip Akbayram da Gözlerini Yaşama Yumdu appeared first on sonhaber16.com.

The post Labirentte İlerlerken Kendini Kaybeden İnsanlık appeared first on sonhaber16.com.