Sıcak çarpması ile igili bilinmesinde fayda olan konuları soru cevap şeklinde anlatmak istiyorum.

Soru : Aşırı sıcağa maruz kalındığında vücut kendisini korumak için ne yapar?

Cevap : Isı düzenleme sistemini devreye sokar. Bunun için öncelikle derideki kılcal damarlar genişler. Ek olarak ter bezleri faaliyete geçer. Böylece hem derinin ısınması hem de sıvı kaybı yoluyla vücut soğutulmaya çalışılır.

Soru : Ortamdaki yüksek ısıdan korunmak üzere devreye giren savunma mekanizmalarından biri olan terleme nedeniyle kaybedilen sıvı kaybı yerine konduğu halde yeterince tuz alınmamışsa ne olur?

Cevap : Sodyum düşüklüğü adı verilen bir sorun ortaya çıkabilir. Sıcak ortamlarda ağır koşullarda çalışan işçiler, askerler veya sporcuların böyle bir durumla karşılaşma ihtimalleri vardır. En belirgin şikayetleri el ve ayaklarındaki şiddetli kasılmalardır. Bu duruma sıcak krampları denir. Henüz vücudun ısı düzenleme mekanizmaları bozulmamıştır. Ateş yüksek değildir. Serin bir yerde dinlenerek ve tuzlu ayran içerek düzelebilirler. Düzelme olmazsa tıbbi müdahale gerekir.

Soru : Sıcağa daha uzun süre maruz kalınırsa ne olur?

Cevap : Bu evrede sağlık durumu biraz daha kötüleşse de vücudun ısı düzenleme mekanizmaları çalışmaya devam eder. Bu kişilerde su ve tuz kaybına bağlı olarak el ve ayaklardaki kamplara ek olarak baş ağrısı, bulantı, kusma hatta bayılma görülebilir. Isı bitkinliği adı verilen bu evrede ateş yükselir ama 40 dereceyi geçmez. Kişi terlidir, kalp atışları hızlıdır. Bu durumlar aşırı sıcağa uzun süre maruz kalan kişinin aşırı yorucu bir çalışma yapmadığı durumlarda da görülebilir. Şeker düşmesi, kalp krizi veya enfeksiyon hastalıklarıyla karışabilir. Hasta serin bir ortama alınmalı ve en kısa zamanda bir sağlık kuruluşuna ulaştırılmalıdır.

Soru: Güneş çarpması veya sıcak çarpması nedir?

Cevap : Bu kişilerde vücudun ısı koruma mekanizmaları iflas etmiştir. Terleyemezler. Ateş 40 derece hatta 41 derecenin çok üstüne çıkabilir. Hızlı nefes alırlar. Nabızları hızlıdır. Aşırı efor sarfetmeye bağlı olanlarda az da olsa terleme olabilir ama özellikle kronik hastalıkları olan yaşlıların ciltleri kuru ve sıcaktır. Başta beyin olmak üzere birçok organ birden iflas edebilir, komaya kadar varan ağır durumlar görülebilir, hastalar hayatlarını kaybedebilir. Yaşayanlarda beyin hasarı kalabilir.

Soru : Güneş çarpması kimler için daha tehlikelidir?

Cevap : Özellikle şeker hastalığı, kalp, karaciğer veya böbrekle ilgili kronik hastalıkları olanlar, kilolu kişiler, yaşlılar, yalnız yaşayanlar, hamileler, Alzheimer hastaları, Parkinson hastaları, yatalak hastalar, alkol bağımlıları, idrar söktürücü ve beta bloker olarak bilinen kalp ilaçlarını kullananlar risk altındadırlar.

Aşırı sıcakta ağır işlerde çalışan sağlıklı kişiler de sıcak çarpmasına maruz kalabilirler. Bu kişilerde böbrek yetmezliği , yaygın damar içi pıhtılaşma hastalığı ve kas hasarı gibi ağır durumlar ortaya çıkabilir.

Her iki gruptaki hastalar özellikle rüzgarın esmediği ve nemin yüzde altmışı geçtiği günlerde çok daha fazla risk altındadırlar.

Soru : Güneş çarpmasına karşı hangi önlemler alınmalıdır?

Cevap : Özellikle risk altındaki kişiler aşırı sıcak günlerde güneşin yeryüzüne dik geldiği on bir ile on altı saatleri arasında çok zorunlu olmadıkça dışarı çıkmamalı, aşırı sıcak havalarda yeterli su tüketmeli ve kalın giysilerden kaçınmalıdır.

Soru : Güneş çarpması olan biri için ilk yardım olarak ne yapılmalıdır.

Cevap : Elbiseleri çıkarılıp soğuk su banyosuna veya soğuk suyla dolu küvete sokulur. Buna imkân yoksa, hasta soğuk ıslak havlu veya bezle sarılır, buz paketleri uygulanır. Özellikle boynuna, başına, koltuk altlarına ve kasıklara soğuk uygulama yapılmalıdır. Bilinci açık değilse su içirmeye çalışılmaması gerekir.

Güneş çarpmasından şüphe edilen hastaların çoğunun tedavisi yoğun bakım şartlarında yapılabileceği için rastgele bir sağlık kuruluşuna götürmek yerine ülkemizdeki en iyi organizasyonlardan biri olan 112’ye haber verilmesi en doğru davranış olacaktır.

Sağlıklı ve mutlu günler diliyorum.

The post SICAK ÇARPMASI appeared first on sonhaber16.com.

Şeker hastalığı tanısı koymak için şu üç şarttan birinin varlığı yeterlidir:

1- Açlık kaç şekerinin 126 mg veya üzerinde olması

2- Tokluk kan şekerinin (veya şeker yükleme test sonucunun) 200 mg veya üzerinde olması.

3- HbA1c değerinin 6,5 veya üzerinde olması.

Şeker düzeyi normalden yüksek fakat şeker hastalığı tanısı koymaya yeten sınırın altında olduğunda gizli şeker söz konusudur.

Üç kategorisi vardır:

1- Bozulmuş açlık glukozu: Açlık kan şekeri 100 mg. ile 125 mg. arasındadır.

2- Bozulmuş glukoz toleransı: Şeker yükleme testinde 2. saatin sonunda şeker 140 ile 199 mg arasındadır.

3- Diyabet için riskli durum: HbA1c 5,7 ile 6,49 arasındadır.

Ülkemizde gizli şeker sıklığı 2002 yılında yapılan TURDEP 1 isimli çalışmada % 6,7 bulunmuşken on yıl sonra yapılan TURDEP 2 çalışmasında oran 30,4′ e yükselmiştir. Gördüğünüz gibi hastalık hızla artmakta.

Gizli şekerin genellikle hiçbir belirtisi olmaz. Bu nedenle gizli şekerlilerin çoğu  hastalıklarının farkında değildir.

Gizli şeker tanılı kişilerin tip 2 diyabet hastalığına yakalanma riski vardır. Bu kişilerde kalp krizi, inme, böbrek hastalığı, görme problemleri, nöropati ve kalp yetmezliği riski de artmıştır. Tokluk kan şekerinin yüksekliği, açlık kan şekeri ve Hba1C ‘nin normalden yüksek olmasına göre kalp damar hastalıklarını öngörmekte daha belirleyicidir.

Sağlıklı beslenme, düzenli egzersiz ve sağlıklı uyku sayesinde tip 2 diyabete yakalanma riski  azaltılabilir, geciktirilebilir veya tamamnen önlenebilir. Özellikle obez ye da aşırı kilolu kişiler vücut ağırlıklarının en az % 5 – % 7 kadarını kaybedip bunu korumayı başarabirlerse tip 2 diyabete yakalanma riskleri azalır.

Bazı faktörlerin varlığı gizli şekere yakalanma riskini artırır:

• 45 yaşından büyük olmak.
• Obez ya da aşırı kilolu olmak.
• Egzersiz yapmamak.
• Sağlıksız beslenmek.
• Tip 2 diyabetli kardeş veya ana babanın varlığı.
• Gebelik diyabeti tanısı konmuş olması veya iri bebek doğurmuş olmak.
• Polikistik over sendromunun varlığı.

Bu hastalığın tedavisi için öncelikle yaşam tarzı değişikliği yapılmalıdır. Doğru yaşam tarzı ilaçla tedaviden daha etkilidir. İlaçla tedaviye  (örneğin metformin) hastalar kendi kendilerine karar vermemelidir. Hastanın hekimi klinik ve laboratuvar bulgularını birlikte değerlendirerek uygun görürse böyle bir tedavi önerebilir.

Sağlık en büyük hazinemizdir, koruyalım.

The post Gizli Şeker appeared first on sonhaber16.com.

Diyabet, obezite, kalp damar hastalıkları, kanser, romatolojik hastalıklar ve Alzheimer gibi kronik hastalıklarda olduğu gibi yaşlanma sürecinde olan biten hep aynı şeydir. Hücre zarının ve genetik şifrelerimizi taşıyan DNA’ların yapısının bozulması da kanser dahil birçok kronik hastalığın temel nedenleri arasındadır. Önemli olan bu eskime sürecinin hızıdır. Sağlıklı bir yaşam tarzı benimsendiğinde süreç yavaş ilerlerken sağlıksız yaşam tarzı benimsendiğinde hızlanır.

Bu makalemde yaşlanma sürecini yavaşlatmak üzere biri Amerikan Kalp Cemiyetinden (AHA) diğeri bizden olmak üzere iki öneri grubunu sunmak istiyorum.

Amerikan Kalp Cemiyetinin önerileri:

1. Tansiyon 120 / 80 mm Hg. veya altında tutulmalı.
2. Total kolesterol 200 mg.’ın altında tutulmalı.
3. Açlık kan şekeri 100 mg.’ın altında olmalı.
4. Haftada en az 150 dakika ılımlı egzersiz veya en az 75 dakika daha sıkı egzersiz yapılmalı.
5. Meyve, sebze, tahıl, fındık, baklagiller, balık, kanatlı hayvan eti tüketilmeli. Tuz, şeker, kırmızı et, margarin tüketimi sınırlandırılmalı. (Dünya Sağlık Örgütü işlenmiş eti kanserojen maddeler arasında saymıştır.)
6. VKİ (Vücut Kitle İndeksi) 25’in altında tutulmalı.
7. Sigara içilmemeli.

Amerikan Kalp Cemiyeti, önermiş olduğu 7 maddenin tamamına veya 6 ‘sına uyabilenlerin, hiçbirine veya sadece birine uyanlara oranla, damarlarının sağlıklı yaşlanma şansının 10 kat daha iyi olduğunu açıkladı.

Şimdi sıra diğer önerilerde. Orada Bir Köy Var Uzakta isimli öykümü okumuş muydunuz? Hatırlarsanız bu öykümde Tunceli’nin Nazımiye ilçesinin bir dağ köyünün mezrasında yaşayan 125 yaşındaki bilge bir köylünün yaşama dair önerileri vardı. Rastlantıya bakın ki, onun da sağlıklı yaşlanma ile ilgili 6 önerisi vardı:

1. Şehirde yaşamak hayatı kısaltır.
2. Para kazanmak hayatınızın en önemli hedefi olursa mutlu olmanız imkânsızdır. Mutlu olamazsanız, sağlıklı da olamazsınız.
3. Aynı anda iki konuyu birden çözmeye çalışmayın. Birini çözün ya da çözemeyin, öteki konuya ondan sonra sıra gelsin.
4. Miskin miskin oturan insan çabuk çöker.
5. İnsanları sevin, konuşun, dinleyin, gülün, güldürün.
6. Tıka basa yemeyin ama aç da kalmayın.

Modern tıbbın söyledikleriyle binlerce yıl içinde oluşmuş kültürel birikim ve deneyimlerin söyledikleri arasında sizce fark var mı? Bana sorarsanız, en önemli fark, AHA’nın önerilerinde stres faktöründen bahsedilmemiş olmasıdır. Oysa stres, modern dünyada belki de en büyük sağlık risklerinden biridir.

Sağlıklı ve mutlu yaşlanmanız dileğiyle…

The post Yaşlanma Hızı appeared first on sonhaber16.com.

Connecticut Üniversitesi’nde yapılan bir çalışmaya göre, yaşlı ve obez sinekler diyet uygulandığında daha sağlıklı oluyor ve daha uzun yaşıyor. Eğer bu etkinin insanlar için de geçerli olduğu anlaşılırsa obez insanların diyetle sağlıklarını iyileştirmeleri için asla geç olmadığı anlamına geliyor.

Hayvanlarda yapılan birçok araştırma, yetersiz beslenmeye neden olmadan kalori kısıtlaması yapıldığında yaşam süresinin uzadığını göstermiştir. İnsan denemeleri, özellikle sağlıklı obez bireylerde daha az yemenin sağlık üzerindeki yararlı etkilerine dair kanıtlar gösterse de, yaşam süresi üzerindeki etkilerini inceleyen çalışmalar insanlar için gerçekçi değildir.

Araştırmacılar, işlenmiş modern beslenmeyi taklit eden yüksek şekerli, yüksek proteinli, yüksek kalorili bir diyetle beslenen meyve sineklerinin obez insanlarla benzer metabolik değişikliklere sahip olduğunu gösterdi. Bu obez sinekleri, yaşamlarının çok ileri dönemlerinde bile düşük kalorili bir diyete geçirmek, metabolizmalarını önemli ölçüde değiştirebilir ve yaşamlarını uzatabilir.

Meyve sinekleri kısa yaşar. Yüksek kalorili bir diyetle yetiştirilen sineklerin ömrü 80 günden azken, düşük kalorili bir diyetle beslenen en uzun ömürlü sineklerin ömrü 120 güne ulaşabilir.

Başlangıçtan itibaren yüksek kalorili beslenmeye tabi tutulup şişmanlatılan sinekler 20 günlük olduklarında düşük kalorili beslenmeye tabi tutulursa, ilk günden itibaren düşük kaloriyle beslenen akranlarına yakın ölçüde sağlıklı ve hemen hemen onlar kadar uzun ömürlü olmuşlar. Hatta 50-60 günlük sineklerin bile, düşük kalori ile beslenmeye geçilmesi halinde daha sağlıklı oldukları ve ömürlerinin uzatılabildiği görülmüş. Yüksek kaloriyle beslenmeye devam edilen akranları ise daha erken ölmüşler.

Bu çalışma, meyve sineği metabolizmasının yaşlılıkta bile beslenme değişikliğine uyum sağlayabildiğini gösteriyor. Meyve sineklerindeki birçok temel metabolik yol insanlara benziyor. Bu nedenle araştırmacılar, insan metabolizmasının da aynı şekilde tepki verebileceğini ve yıllarca yüksek kalorili bir diyetle beslenen kişilerin yaşlılıkta kalori alımını azaltmaktan fayda göreceğini  öne sürüyor.

(Kaynak:  PNAS, 8 Aralık 2023)

The post Az Kalori, Sağlıklı Yaşam appeared first on sonhaber16.com.

GeroScience isimli dergide 23 Kasım 2023’te yayınlanan bir çalışma 90 yaşını aşmış kişilerle o kadar uzun ömürlü olmayan akranlarının bazı laboratuvar bulgularının nasıl bir farklılık gösterdiğini ortaya koymakta.

Araştırma, 64-99 yaşlarında sağlık değerlendirmesinden geçen 44.000 İsveçlinin verilerini içeriyor. Bu kişiler daha sonra 35 yıl kadar İsveç kayıt verileri aracılığıyla takip edilmiş. Bu insanlardan 1.224’ü yani % 2,7’si 100 yaşına kadar yaşamış. Asırlıkların büyük çoğunluğunun (%85) kadın olduğu görülmüş.

İncelenen 12 laboratuvar bulgusu şunlar:

Ürik asit,

Total kolesterol,

Açlık kan şekeri,

ALT,

AST,

GGT,

ALP,

LDH,

Albümin,

Kreatinin,

Demir,

Total Demir Bağlama Kapasitesi.

100 yaşına ulaşanların altmışlı yaşlarından itibaren şeker, kreatinin ve ürik asit düzeylerinin daha düşük olduğu görülmüş.

Asırlık kişilerde sonuçlar referans aralıklarının üst veya alt sınırlarına yakın bulunmamış, ortalarda bulunmuş.  

Asırlıkların çoğu yaşamlarının erken dönemlerinde de HbA1c için 6,5 ve kreatinin için 1,25’ten yukarısını hiç görmemiş.  

Hangi laboratuvar bulgularının 100 yaşına ulaşma olasılığıyla bağlantılı olduğu araştırılırken ALT ve Albümin dışında hepsinin 100’e ulaşma olasılığıyla bağlantılı olduğu görülmüş.  

Total kolesterol ve demir düzeyleri açısından beş grup arasında en düşük seviyede yer alan kişilerin, daha yüksek düzeylere sahip olanlarla karşılaştırıldığında 100 yıla ulaşma şansı daha düşük bulunmuş. 

Daha yüksek düzeyde şeker, kreatinin, ürik asit, ALT ve AST değerlerine sahip olan kişilerin asırlık olma şansının düşük olduğu görülmüş.

En düşük ürik asit seviyesine sahip gruptaki kişilerin 100 yaşına ulaşma şansının %4 olduğu, en yüksek ürik asit seviyesine sahip grupta ise bu şansın yalnızca % 1,5 olduğu görülmüş.  

Sağlıklı ve mutlu yaşlanmak dileğiyle...

The post Asırlık kişilerin laboratuvar bulguları  appeared first on sonhaber16.com.

Proteinüri, idrardaki protein kaçağını tanımlamak için kullanılan geniş bir terimdir. İdrarda protein dendiğinde ilk akla gelen albumindir. Bunun dışında üç farkli tipte protein (Bence-Jones proteini, globulin ve mukoprotein) daha vardır.

Proteinüri her zaman bir hastalığın varlığını göstermeyebilir. Aşırı sıvı kaybı, ateşli hastalıklar, ağır egzersizler, ağır ruhsal stresler, aşırı soğuğa maruz kalmak ve bazı uzun boylu, zayıf, genç erkeklerde ayakta kalmak protein kaçağına neden olabilir.  

Kalıcı proteinüri böbrek hasarının bir göstergesidir. 

Temel nedeni böbreğin süzme fonksiyonundaki bozukluktur. Erken dönemdeki bir böbrek hastalığının işareti olabilir. Son yıllarda kronik böbrek hastalığının sınıflandırılmasında da böbreğin süzme yeteneğini gösteren test (GFR) ile birlikte kullanılmaktadır. 

İdrar albümin kreatinin oranının (UACR) 30 mg/mmol’ün üzerinde olması proteinüri olarak tanımlanır. 

Proteinüriye neden olan hastalıklar şunlardır: 

Akut böbrek iltihabı (glomerülonefrit).

Multipl myelom. 

Kalp damar hastalıkları.

Diyabet. 

Hamilelerde proteinüri ve hipertansiyonun eşzamanlı gelişimi (preeklampsi).
Zehirlenmeler. 

Travmalar. 

Kırmız kan hücrelerinin kanda parçalanması.
Lupus. 

Kalp yetmezliği. 

Böbrek kanseri.

Her sağlık sorununda olduğu gibi, öncelikle sebebin bulunması ve sonra o sebebe yönelik tedavi yapılması gerekir. 

 ***

Sağlıklı ve mutlu kalmanız dileğiyle...

The post Proteinüri (İdrarda protein kaçağı)  appeared first on sonhaber16.com.

Günümüzde de devam eden bu sağlık sorunlarının nedeni, buğdayda ve başka tahıllarda bulunan glüten isimli proteine insan vücudunun genetik uyum sağlayamamış olmasıdır. Milyonlarca yılın yanında on bin yıl genetik uyum sağlamak için yeterli bir süre olmadığı için her yabancı ve zararlı maddeye karşı olduğu gibi glüten isimli bu maddeye de insan vücudu reaksiyon göstermektedir.

Glüten aşırı duyarlılığının toplumda ne sıklıkta görüldüğüne dair bir çalışma olmasa da bu oranın % 10 – 15 kadar olduğu tahmin edilmekte. Hatta bazı uzmanlara göre toplumun en az yarısında glüten aşırı duyarlılığı vardır.

Glüten aşırı duyarlılığı ve Çölyak hastalığı aynı anlama gelmez. Çölyak hastalığı çok daha ağır seyreden, sindirim sistemini hasara uğratan bir tür bağışıklık sistemi hastalığıdır. Tahminen toplumun yüzde birinde bu hastalık vardır.

Glüten aşırı duyarlılığı bazen buğday alerjisi kavramı ile de karıştırılır. Oysa buğday alerjisi nefes darlığı ve bilinç bulanıklığına yol açabilen, hatta yaşamı tehdit edebilen çok ağır bir tablodur.

Glüten içeren gıda aldıktan sonra ortaya çıkabilen aşırı duyarlılık belirtilerine örnekler vermek istiyorum.

Aşağıda sıralamış olduğum belirtilerin hepsi birden değil, bir kaçı birlikte de olabilir.

1. Bazen ishal, bazen kabızlık.
2. Çok az yeme ile bile ortaya çıkan şişkinlik.
3. Belirgin bir neden olmaksızın ortaya çıkan karın ağrısı veya kramplar.
4. Bariz bir nedene bağlanamayan ve sık tekrarlayan yorgunluk hissi.
5. Bulantı.
6. Belirgin bir nedene bağlanamayan baş ağrısı.
7. Kilo kaybı.
8. Ağızda yaralar.
9. Saç dökülmesi, deri döküntüleri.
10. Kansızlık.
11. Eklem ağrıları.
12. Depresyon.
13. Nörolojik belirtiler.

Bir kişide glüten aşırı duyarlılığını anlamak için öncelikle daha ciddi iki hastalık olan Çölyak hastalığı ve buğday alerjisinin olup olmadığını anlamak üzere tetkik yapmak gerekir. Glüten aşırı duyarlılığı tanısı koymaya yarayan bir tetkik yoktur. Bu durumda izlenmesi gereken en doğru yöntem glüten içeren gıda maddelerini azaltmak ya da diyetten tamamen çıkarmak, yakınmaların azalıp azalmadığını izlemektir.

Glüten aşırı duyarlılığının belirtileri birçok hastalığın belirtilerine benzediği için ayırıcı tanının dikkatle yapılması gerekir.

Glüten aşırı duyarlılığı olmayan kişilerin tam tahıl tüketmekten kaçınmalarının bilimsel bir dayanağı yoktur. Aksine, beslenmede tam tahılın değeri ciddi bilimsel çalışmalarla desteklenmektedir. Karbonhidratsız bir beslenme asla önerilemez. Günlük ortalama kalorinin % 50 -55 kadarının, içinde tam tahılın da olduğu karbonhidratlı besinlerden alınması en sağlıklı seçenektir.

Sağlıklı ve mutlu kalmanız dileğiyle...

The post Şu Glüten Meselesi appeared first on sonhaber16.com.

Pankreasta üretilen iki hormon kan dolaşımındaki şekerin kontrolüne yardımcı olur. İnsülin hormonu şekerin kandan hücrelere taşınmasını sağlar. Glukagon hormonu, kan şeker düzeyi düşük olduğunda karaciğerde depolanan şekerin kana geçmesine yardımcı olur. Bu süreç vücudun enerjisini ve kan şekerini dengede tutar.

Glisemik indeksi yüksek olan besinler karaciğeri hızla uyararak bolca insülin salgılanmasına neden olur. Kanda yüksek düzeye ulaşan insülin, şekeri hızla düşürür. Şeker düşünce ellerde titreme, soğuk terleme, çarpıntı, baş ağrısı, acıkma ve tatlı besin tüketme isteği olur. Yine aynı özellikteki besinler tüketildiğinde anlatmış olduğum tablo tekrarlar. Bu kısır döngüye insülin direnci denir.

İnsülin direnci başta obezite, diyabet, kalp damar hastalıkları olmak üzere pek çok kronik hastalığın nedenidir. Düşük glisemik indeksli besin tüketilmesi tüm bu riskleri azaltır.

Glisemik indeks sınıflandırması için yapılan önerilerden biri şöyle:

Düşük glisemik indeks: 55 veya daha düşük.

Orta glisemik indeks:  56 – 70 arası.

Yüksek glisemik indeks: 70’ten yüksek.

Bir metaanaliz çalışmasına göre, glisemik indeksi 45 veya altında besin tüketilmesi özellikle böbrek, göz, beyin ve kalp gibi hedef organ hasarlarının geciktirilme hatta önlenebilme şansını artırır.

Bir besinin glisemik indeksinden bahsedince aslında biraz da tahminde bulunmuş oluyoruz. Çünkü bu değeri etkileyen bazı faktörler vardır:

Pişmiş pirinç sıcak yenildiğinde aynı pirincin soğuk yenilmesinden daha yüksek bir glisemik tepkiye neden olur. Aynı şey patates gibi diğer nişastalı yiyecekler için de geçerlidir. Beyaz pirincin glisemik indeksi yüksek olduğu için yerine kahverengi pirinç veya bulgur tercih edilmesi daha sağlıklı bir seçenektir. Lakin yemek kültürümüz gereği pirinç pilavından tümüyle vazgeçmek zordur. Hal böyle olunca pişmiş pirinç pilavını bir gece bekletip ertesi gün yemek daha sağlıklı bir tercihtir.

Olgun besinlerin glisemik indeksi daha yüksektir.

Yemekte lif içeriği zengin besinler de tüketiliyorsa ortalama glisemik indeks düşer.

Düşük glisemik indeskli besinlere örnekler: Baklagiller, tam tahıl ürünleri, havuç, bulgur, esmer pirinç, meyvelerin çoğu.

Yüksek glisemik indeksli besinlere örnekler: Aşırı işlem görmüş tahıllardan örneğin beyaz undan elde edilen besinler, beyaz pirinçten elde edilen besinler, mısır gevreği, kavun, karpuz, üzüm, muz.

Glisemik yük kavramından da kısaca bahsetmek istiyorum. Bir besindeki şekerin kana geçiş hızı kadar o besindeki şeker miktarı da önemlidir.

Örneğin ortalama büyüklükteki bir elma 13 gram şeker içerir, glisemik indeksi 38’dir. Bu elmanın glisemik yükü şöyle hesaplanır: 13×38 / 100 = 5 Aynı büyüklükteki bir patatesin şeker miktarı 14 gram, glisemik indeksi 85’tir. Bu durumda aynı büyüklükteki bir patatesin glisemik yükü ve doğal olarak da metabolik yükü daha fazladır.

Özetle, hastalandıktan sonra uzun ve zahmetli çabalara girmektense doğru beslenmek, yeterli egzersiz yapmak, sigara ve alkolden uzak durmak, sağlıklı bir uyku ve yeterince su içmek gibi önlemler çok daha uygun olur.

Sağlıklı ve mutlu kalmanız dileğiyle...

The post Glisemik İndeks ve Glisemik Yük  appeared first on sonhaber16.com.

Şekerin normal değerleri ve şeker hastalığı ile ilgili diğer değerleri içeren küçük fakat yeterli bir kılavuz hazırladım. Tıbbi ve diğer paylaşımlarımı hem Facebook, hem Instagram sayfalarımdan da takip edebilirsiniz. 

ŞEKERİN NORMAL DEĞERLERİ 

Şu üç şart birlikte olmalıdır: 

* Açlık kan şekeri 100 mg.’dan düşük. 

* HbA1c değeri 5,7’den düşük.

* Tokluk kan şekeri 140 mg.’dan düşük. 

GİZLİ ŞEKER   

Bu tanıyı koymak için aşağıdakilerden birinin varlığı yeterlidir: 

* Açlık kan şekerinin 100 mg ile 125 mg. arasında olması. 

* HbA1c değerinin 5,7 ile 6,49 arasında olması.

* Tokluk şekerinin 140 mg. ile 199 mg. arasında olması. 

ŞEKER HASTALIĞI 

Bu tanıyı koymak için şu şartlardan birinin olması yeterlidir:

* Açlık kan şekerinin 126 mg. veya üzerinde olması. 

* HbA1c değerinin 6,5 veya üzerinde olması. 

* Tokluk kan şekerinin 200 mg. veya üzerinde olması. 

ŞEKER HASTALARINDA HEDEF DEĞERLER 

* HbA1c 7’den düşük olmalıdır. 

* Sabah açlık kan şekeri ve öğün öncesi şeker 80 mg. – 130 mg. arasında olmalıdır. 

* İki saatlik tokluk kan şekeri hedefi 160 mg.’ın altında olmalıdır. 

HAMİLE ŞEKER HASTALARINDA HEDEFLER 

* HbA1c 6 -6,5 arasında olmalıdır. 

* Sabah açlık kan şekeri veya öğün öncesi şeker 95’ten düşük olmalıdır. 

* İki saatlik tokluk şekeri 120’den düşük olmalıdır. 

Gebelik bekleyen diyabetli kadınlarda da HbA1c değeri 6 -6,5 arasında olmalıdır. 

BAZI ÖZEL DURUMLARDA ŞEKER HEDEFLERİ

Şimdi bahsedeceğim durumlarda hipoglisemi (şeker düşmesi) ve buna bağlı olarak felç, kalp krizi gibi acil hastalık riski artacağı için daha yüksek bir HbA1c hedefi belirlenir. Bunun için hasta ve hekimi işbirliği yaparak hedefi 7,5 -8’e hatta 8,5’a kadar çıkarabilir. 

İşte o özel durumlar:

* İleri yaştaki şeker hastaları. 

* Şeker hastalığı süresi (diyabet yaşı) 10 yılı aşmış kişiler. 

* Bakıma muhtaç kişiler. 

* Sık sık şeker düşmesi yaşayan kişiler. 

* Şeker hastalığı ile bağlantılı ek hastalıkları olanlar. 

Sağlıklı ve mutlu kalmanız dileğiyle…

The post Sayılarla Şeker Hastalığı  appeared first on sonhaber16.com.

Bu durum bir avantaj değildir.

Çünkü kontrolsüz şeker hastalığı, belirtisiz de olsa hedef organlarda risk artışına (kalp krizi, felç, böbrek yetmezliği, göz damarlarında kanama) neden olur.

Kan şeker düzeyi inişli çıkışlı ve genellikle yüksek seyrediyorsa bunun adı kontrolsüz şeker hastalığıdır.

Önce kontrolsüz şeker hastalığının belirtilerini anlatmak istiyorum;

Elbette bu belirtilerin hepsi birlikte görülmeyebilir.

En kesin ve en belirgin işaret sağlık merkezlerinde veya evde yapılan ölçümlerde şekerin yüksek düzeylerde seyretmesidir. Birçok şeker hastası ilaç raporu almayı yeterli sayıp şekerinin ölçülmesine veya takibe gerek olmadığına inanır. Bazı hastalar ise şekerlerini ölçüp yüksek değerleri görseler de bu durumu hastalıklarının doğal sonucu olarak kabul ederler. Gerek yaşam tarzı değişiklikleri yapılarak gerekse tedaviye uyum gösterilerek şeker düzeyi hedef değerlere çekilmelidir. Hedef değerler hastanın yaşı ve ek hastalıklar dikkate alınarak hekim tarafından belirlenmelidir. Gereken özen gösterildiği halde şeker, dalgalı ve yüksek seyrediyorsa tedavinin gözden geçirilmesinin zamanı gelmiş demektir.

Şeker hastalığı bağışıklık sistemini zayıflattığı için enfeksiyon hastalıklarına eğilim artar. Deri enfeksiyonları, idrar yolu enfeksiyonları, genital bölgede maya ve pamukçuk enfeksiyonlarına eğilim vardır. Bu hastalıklar kontrolsüz şeker hastalarında ortalamaya göre daha sık görülür.

Günlük idrar miktarında artış kontrolsüz şeker hastalığının en dikkat çeken belirtilerindendir. Vücut kanda artan şekeri dışarı atarak, bir tür zehir olarak algıladığı şekerli sıvıdan kendisini kurtarmaya çalışırken aynı zamanda su da kaybedilir.

Bu hastalar idrarla çok su kaybettikleri için vücutları susuz kalır. Ağız kuruması ve buna bağlı olarak çok su içilmesi en iyi bilinen belirtilerdendir.

Kilo artışı olmaksızın hatta zayıflamayla birlikte iştah artışı kontrolsüz şeker hastalığının işaretlerindendir. Kan şekeri aşırı yüksek seyreden kişilerde, kandaki yüksek şekerin hücreler tarafından yakıt olarak kullanılamaması; hem kilo artışı olmayışının, hem de açlık belirtilerinin sebebidir.

Nefeste çürük meyve veya aseton kokusu kontrolsüz şeker hastalığının ciddi boyutlara ulaştığını gösteren alarm belirtilerindendir. Bazı hastalar ne kadar su içerlerse içsinler vücutları susuz kalmaya devam edebilir, durum gitgide ağırlaşabilir.

Tip 1 şeker hastalarında sıkça rastlanan bu duruma kontrolsüz Tip 2 şeker hastalarında, özellikle yaşlı kişilerde araya ciddi bir enfeksiyon girdiğinde rastlanabilir. Baş dönmesi, bulantı, karın ağrısı, ağız kuruluğu, nefesten çürük elma kokusu gelmesi, zihinsel bulanıklık, hatta bilinç kaybı gibi belirtilerle kendini gösteren bu tablonun oldukça ağır sonuçları olabilir. Böyle bir durumla karşılaşıldığında acilen hastaneye gitmek üzere 112 aranmalıdır.

İdrarda renk değişikliği, kokulu veya köpüklü idrar kontrolsüz şeker hastalığının sebep olduğu idrar yolu enfeksiyonlarına, hatta kronik böbrek yetersizliğine ait bir işaret olabilir. Şeker hastalığının böbrekte yol açabileceği temel sorun olan kronik böbrek yetmezliği çok sinsi ilerleyerek ancak ileri evrede belirti verebilir.

Kontrolsüz şeker hastalarında aynı zamanda yüksek tansiyon ve sağlıksız bir kolesterol tablosu görülebilir. Bilindiği gibi bu tablo kalp damar hastalıklarına davetiye çıkarabilir.

El ve ayaklarda uyuşma ve karıncalanma kontrolsüz şeker hastalığının sinirlerde oluşturduğu sinir hasarına yani nöropatiye işaret eder.

Hem nöropati, hem şeker hastalığının damarlarda neden olduğu dolaşım bozukluğu, hem de enfeksiyon hastalıklarına yatkınlık nedeniyle ayakta yara ve kangren gibi acil müdahale gerektiren ciddi sorunlarla karşılaşılabilir.

Özet olarak belirtmek isterim ki; kontrolsüz şeker hastalığına ait belirtilerin ciddi uyarılar anlamına geldiğini bilmekte büyük yararlar vardır.

Sağlıklı ve mutlu günler diliyorum.

The post Ayarı Bozulmuş Şeker appeared first on sonhaber16.com.